Ścinka

a po ścince zrywka. Wszystko zapewne deficytowe, ale jest robota i piniondze dla leśników, operatorów maszyn i pilarzy. 
Ostatnie grubsze drzewa znikają z lasu za chatą, a na ich miejsce rusza młoda buczyna. Grzyba w tej gęstwinie już nie uświadczy, ale za to można dyskretnie wysrać się za krzakiem tuż przy szlaku. 
I o to chodzi, bo racjonalna gospodarka leśna polega właśnie na zaspokojeniu podstawowych potrzeb obywateli.

PS Spotkałem wczoraj zawodowego zbieracza zrzutów (poroża jeleni). Nie znalazł nic w tym sezonie. Narzekał, że mimo świeżego śniegu nie zauważył żadnych tropów jeleni. Wyjaśniłem mu, że jelenie zagościły jesienią na talerzach leśników, a wypreparowane łby odjechały za granicę wraz z dewizowcami. Przyznał mi rację.

Darz bór!

 Przykłady odkryć ciekawych

Pisałem wczoraj o możliwościach, jakie stoją przed zapalonym krajoznawcą, który wyruszy w drogę z tomiszczem ks. Rzepy. Jako że ostatnio pomieszkuję w Ropczycach, przy okazji koniecznych wyjazdów w różnych prozaicznych celach, zlokalizowałem na przykład dwa  cmentarze choleryczne. Pierwszy ukryty głęboko w skrzyszowskim lesie i drugi oznaczony kamiennym krzyżem położony na prywatnej, zabudowanej posesji we wsi Brzezówka. Oba obiekty naniosłem na mapy com, które są znakomicie opracowane w części górskiej, ale okolice na północ od cesarskiego gościńca Kraków - Lwów to już na tych mapach trerra incognita.

W Brzezówce

W lesie skrzyszowskim

 Galicyanie, pamiątki rabacji

Chojnik, krzyż rabacyjny

Krzyż drewniany pierwotnie wzniesiony w 1848 w związku z wydarzeniami rzezi galicyjskiej. Nieustalonej fundacji. Drewniany, z dużym metalowym wizerunkiem Chrystusa, zapewne późniejszym, osłoniętym blaszanym daszkiem. Przy odnowionym krzyżu tablica informacyjna.

PS Przestudiowałem pilnie ponad 700 stron pracy pod red. ks. Jana Rzepy "Kapliczki, figury i krzyże przydrożne na terenie diecezji tarnowskiej" i udało mi się wyłowić z tego ogromnego dzieła kilka obiektów, których jeszcze w moich peregrynacjach tekstowych i terenowych nie odkryłem. Krzyż w Chojniku jest jednym z niewielu pamiątkowych lub pokutnych krzyży rabacyjnych, których proweniencja jest w miarę jasno ustalona. Szkoda, że setki innych drewnianych krzyży rozsianych na Nizinie Nadwiślańskiej i Pogórzu to jak pisze autor "krzyże wzniesione na miejscu starych", o nieustalonej pierwotnej fundacji. A było tych rabacyjnych pamiątek wiele, co zaznaczył Orłowicz w "Ilustrowanym przewodniku po Galicji...". Jeszcze na początku ubiegłego wieku można było ustalić fundatorów i okoliczności jakie towarzyszyły wznoszeniu drewnianych świadectw męki Pańskiej i człowieczej. Dziś jest to niestety niemożliwe.

Dzieło ks. Rzepy wydane w 1983 roku jest znakomitym i rzetelnym źródłem wiedzy dla krajoznawcy. Zachęca, by wędrować choćby dla odkrywania cmentarzy cholerycznych (zamiast opisanych tysiąckroć tych z I wojny) lub cudownych źródełek. Oznaczano je krzyżami, figurami lub kapliczkami domkowymi, w których wcale nierzadko znalazły schronienie prawdziwe dzieła sztuki przenoszone do tych skromnych budowli przy okazji modernizacji wystroju kościołów. Żałuję, że wcześniej nie trafiłem na ten oryginalny przewodnik, ale może ktoś z czytelników tego bloga wyruszy na wędrówkę szlakiem miejsc zapomnianych, tajemniczych i cudownych. 
Polecam, wędrówka nie ma domu.

Uporządkowane moje znaleziska

 Zima wróciła na góry, 

namiastka zim, jakie drzewiej bywały (2013)

 We

Walentynki nie omieszkałem odwiedzić miejsca, które kocham, czyli Kordowca. Zdjęć jednak nie robiłem, bo na górze bez zmian, jedynie błota przybyło. Do map sfotografowałem natomiast ciekawy pagorek, Sapieniec 449. Piękne są z niego widoki, ale trzeba by tam się udać w pogodny dzień, gdyż ja trafiłem w deszczową pogodę. Sfotografowałem też uroczą, jeszcze nie zepsutą "remontem" kapliczkę z 1872 r., która znajduje się przy drodze pod szczytem i pogadałem z miejscowym chłopem o wiatrach ryterskich i ścinaniu drzew.

PS AI twierdzi, że nazwa 'Sapieniec" wywodzi się od łacińskiego rzeczownika 'sapientia', ale moja skromna inteligencja tego wyjaśnienia nie przyjmuje, podobnie też opisu Kordowca: 
"Kordowiec jest zalesionym szczytem – dominują tu bukowe i jodłowe lasy typowe dla Beskidu Sądeckiego. Wierzchołek nie oferuje szerokich panoram, ale z polan na stokach można zobaczyć piękne widoki na: dolinę Dunajca, pasmo Radziejowej i Małe Pieniny, przy dobrej pogodzie – także Tatry". Ciekawe, co oni tam biorą w tym AI, że z Kordowca widzą Pieniny, Dunajec i Tatry.

Sapieniec

Figurki autorstwa Marcina Wąchały z Tylmanowej
Mój patron (ten z księgą) na lewicy

W tym roku kumulację ważnych świąt - ostatki  i dzień zakochanych spędzam la iubitul meu în Maramureș.

Pozdrowienia / Cu respect

 Zawieńce 726

Ostatnio rzadko bywam w górach, a na górach jeszcze rzadziej. Kiedy już tu wpadnę, muszę obowiązkowo zajrzeć na Kordowiec i sprawdzić, czy myszy nie zjadły chołpy.
Dziś dla odmiany wszedłem na Kordowiec z Małej Roztoki. Doliną idzie się przykro, bo totalna wycinka trwa, a w korytach potoków walają się pnie pomnikowych jodeł. Przybyło też wiele zrywkowych dróg, które dochodzą pod sam szczyt Kordowca. Chołpa stoi, więc tylko wyczyściłem rynnę i poszedłem przez Poczekaj i Żabieńce, by wleźć na Zawieńce; górę, na której jeszcze nie byłem i której nikt nie sfotografował do map.com. Jest to niewysoki, ale wybitny dwuwierzchołkowy szczyt górujący nad doliną Małej Roztoki. Od drogi z Niemcowej - Żabieńców wszedłem dość szybko, choć trzeba było przedzierać się krzakami i młodnikiem. Po sfotografowaniu wierzchołka zszedłem lasem w stronę Roztoki. Stok był stromy, pokryty płatami mokrego śniegu i lodu, więc porządnie się napracowałem, by nie wywinąć orła.  

Chytré hodinky:

dystans 10,43 km
czas 02:59
kroki 13 515
różnica wysokości 566 m

Na Poczekaju bez zmian

Zawieńce

Zawieńce

 Vabec

 Vabec

Vabec 

 Vabec

 Vabec 

 Czemu się budzę o czwartej nad ranem (i o piątej marznę na Przełęczy Vabec)

 Z balkonu w południe, bez zamglenia

 Z balkonu

 Magorzyca 881

Korzystając z krótkiego pobytu w Ritter odwiedziłem wczoraj Kordowiec, a dziś wszedłem na Magorzycę. Właściwie to chciałem jedynie przejść się Wielką Roztoką, ale gdy doszedłem do żlebu między szczytami, nie potrafiłem odpuścić górze, do której już dość długo się przymierzałem. Żeby dostać się do żlebu, trzeba najpierw sforsować potok. Na szczęście nie był jeszcze wezbrany, więc poszło łatwo. Podejście cholernie stromym żlebem na przełączkę pod szczytami okazało się trudniejsze niż się spodziewałem. Mokry śnieg po kolana, pod spodem kamienie i gałęzie. Na przełęczy i na grani śnieg wywiało, więc już bez raczków między skałkami całkiem wygodnie doszedłem do celu. Na szczycie jest granitowy słupek obłożony kamieniami. Widoków raczej nie ma, ale już niedługo pewnie się otworzą, bo na wielu drzewach są pomarańczowe kropki. Bałem się schodzić żlebem, więc wybierając stoki z niewielką ilością śniegu, dotarłem trawersem do rozwidlenia dróg na Borsudzynach. W dolinie Roztoki było cichutko i chwilami pogodnie, ale na grzbietach wiatrowało paskudnie i przewalały się niskie chmury. 

PS Na mapy Google trochę poniżej szczytu Magorzycy w kierunku zejścia do potoku Baniska ktoś naniósł "Wzgórze pamięci Akcji Wisła"! Gdybym wcześniej to zauważył, pewnie bym poszukał tego miejsca (o ile istnieje, bo Akcji Wisła z braku Łemków w tych okolicach nie było), a tak będę zmuszony udać się tam jeszcze raz. Nie wiem tylko, czy z mapami Google odszukanie tego punktu będzie możliwe, bo do górskich eksploracji zupełnie się one nie nadają, a poza tym każdy może w jakiś sobotni wieczór usiąść z piwkiem przed kompem, otworzyć mapy Google i nanieść jakiś ważny punkt, na przykład "Wzgórze, na którym Seba walił kupę".

Chytré hodinky:

dystans 12,60 km
czas 03:39
kroki 10 727

Mapa zejścia (czerwona linia)
Czarne kropki podejście

W dolinie Wielkiej Roztoki
Poniżej Kilka ujęć z Magorzycy i mapa Google

Google ze "Wzgórzem pamięci"
i głupim komentarzem. W tych okolicach
nie działała UPA. Miejscową ludność rabowali 
po wojnie Wyklęci.

 Na nogach

W nocy padał marznący deszcz i rano na drogach była "masakra", jak stwierdził kierowca grzebiący się pod górkę za moim płotem. Z powodu tej masakry poszedłem na nogach, by odśnieżyć chatę na Kordowcu. Do góry szedłem wygodną drogą przez Cygański Potok. Szło się przyjemnie, bo odśnieżają aż po moją polanę. Na niej już śnieg za kolano, ale przynajmniej nikt nie próbuje tu wjeżdżać. W chacie temperatura - 5, na zewnątrz 0. Trochę przewietrzyłem, zwaliłem śnieg z dachu, odśnieżyłem ściany i ruszyłem w dół szlakiem. Dobrze, że z góry, bo w odwrotnym kierunku raczej bym się nie przedarł. Najgorzej jest na przełączkach, gdzie nawiało sporo śniegu i trudno pokonać zaspy, które z powodu odwilży są już twarde, ale jeszcze nie "górują". Szlak jest nieprzetarty, spotkałem zaledwie jeden ślad jakiegoś desperata. Trudności są jednak tylko do Obłazów, bo od kapliczki do Rytra droga jest odśnieżona.

Chytré hodinky (tylko marsz, bez roboty przy chacie):

dystans - 9,85 km
czas - 02:57
kroki - 13 375

PS Na Obłazach pogadałem z dziewięćdziesięcioletnią Michaliną. Skarżyła się, że przed chwilą płakała, bo sąsiadka kazała jej przywiązać psa, który wyjada kurom jedzenie. Psa przywiązać nie może, bo choćby kupiła posek i łańcuch, to pies ma za grubą szyję i za mały łeb. Nic więc z tego przywiązywania nie będzie. Doradziłem kupić kaganiec, a jak po taniości, to zadrutować mu pysk drutem wiązałkowym. Michalinę nazywam Informacją Turystyczną, bo każdy turysta, który koło jej domu przechodzi, zostaje najpierw napadnięty przez dwa kundle, a potem uraczony jej opowieścią. Gdyby nie te kundle, nie wiedziałaby babina, że ktoś właśnie przechodzi i musiałaby cały czas czyhać pod drzwiami.

Hmla od Slovenská

Zajęczy trop

Na polanie Burdelówka

Obłazy

 Vabec archiwalny

Mógłbym pojechać na przełęcz Vabec i zamarzać czekając na złotą godzinę, ale prościej w ciepłym pokoju przeglądać archiwa. Mam na dyskach tysiące zdjęć z Vabca i innych widokowych miejsc. Zdjęć, które nigdy nie były publikowane albo po prostu zostały zapomniane.

PS Czytam "Podróż ludzkości" Galora i doszedłem do wniosku, że teza Malthusa, choć nie sprawdziła się w przypadku gatunku ludzkiego, znakomicie pasuje do zachowań myszarek leśnych. Darz wór!

 Wycieczka górska z ożywioną Milenką

Mój znakomity przyjaciel Tomasz przesłał mi na imieniny zdjęcie, które zrobił, gdy via Tatry szliśmy z Milenką imprezować na Kordowcu. Milenka, jak żona Araba w Zakopanem, która zamiast osła ciągnie sanki, była niestety na zdjęciu jakaś taka  nieruchoma, co do niej zupełnie niepodobne. Poprosiłem więc Tomasza o filmik z naszej górskiej eskapady.

PS Ponieważ na starość człowiek głupieje, blog raczej nie powinien być dostępny publicznie. W związku z tym proszę przesyłać mi adresy meilowe. Zamieszczę je na na liście czytelników, którzy po zalogowaniu będą mieć dostęp do zamieszczanych tu głupot. Informuję też, że dla pełnego dostępu trzeba zainstalować se przeglądarkę Chrome, bo tylko ona wyświetla zamieszczane przeze mnie i Tomasza filmiki. Inne przeglądarki poprawnie wyświetlają zdjęcia, ale z filmikami jakoś sobie nie radzą, dlaczego nie wiem.

 Pilna wiadomość

Ja z chałupy w Rytrze nie wychodzę, ale na Kordowcu jest Tomasz i właśnie przesłał mi film. Jutro pójdę tam po kamerę, może nakręcił coś więcej, bo jego raczej nie spodziewam się zastać w całości.

 Ukrycie

Jeszcze przedwczoraj wejść na stronę było 2500, wczoraj już tylko 15. Tak więc skutecznie udało się ukryć stronę dla robotów trenujących AI. Niech se trenują na Tik Toku z Anią Lewandowską, znajdą tam ciekawsze zdjęcia niż choćby te zamieszczone poniżej. Oczywiście z archiwum, bo nie wychodzę dziś z chałupy. Na taki mróz? Nima gupich!

Hej kolęda deska
Zabił tatuś wieprzka
A mamusia świnkę
Jedzcie dzieci szynkę

PS Działalność zarobkowa na górach, choć nieopodatkowana, wymaga jednak pewnych poświęceń.

 Takie se archiwalne

 Aktuálne spravodajstvo z domova aj zo sveta

Wczoraj po południu się wypogodziło, więc pojechałem sprawdzić, co na Vabcu piszczy. Piszczała bida, bo Tatry skrywała przesłodzona mgiełka. Może bym i poczekał do zachodu, gdy opadnie, ale wiało nieprzyjemnie, więc żeby nie odmrozić uszu, zawróciłem i ze skrzyżowania w pobliżu zimowej stajni nad Kremną zrobiłem kilka takich se zdjęć.

Wołowina na zimno

Chrám Presvätej Bohorodičky

Piątka dla zwierząt

Kto volá?

Moje drzewko

Aktuálne spravodajstvo z domova aj zo sveta

Na górach zima całkiem przyjemna. Śniegu na polanach zaledwie po kostki, a w lasach prawie nic. Temperatura w chacie - 4, taka sama na zewnątrz. Na przełączkach powiewa dość dokuczliwie, ale w lesie cisza. Niebo niestety zachmurzone, czasem tylko błyśnie słońce. Na szlaku sporo śladów wędrowców, aut i motorów lokalsów. Chata cierpliwie czeka mojego powrotu, nawet myszy już teraz zimą w niej nie goszczą. Huczne zabawy sylwestrowe, zjazdy na workach z sianem, nocne obserwacje zimowego nieba i grzanie się przy kozie, która budziła zimujące motyle to już odległa przeszłość, zaledwie mgliste wspomnienie.  

PS W spravodajstwie świadomie użyłem zdań pojedynczych i równoważników. Jeśli komuś za krótko, niech spróbuje przebrnąć przez jakieś trzydziestostronicowe jednozdaniowe opowiadanie z tomu "A świat trwa" Noblisty Krasznohorkaia. Wydawnictwo Czarne publikując ten bełkot i w dodatku wyceniając go na 56,90 skutecznie zniechęciło potencjalnych czytelników do nabycia innych (dobrych!) powieści tego skądinąd  znakomitego pisarza. 

PS 2 Rada dla początkujących pisarzy: Jeśli nie nazywasz się Joseph Roth, nie pisz pod wpływem.