Galicyanie, pamiątki rabacji
piątek, 8 maja 2026
Wiewiórka, Na Sikorniku krzyż betonowy z 1960 r na miejscu starszego, według przekazów upamiętniającego miejsce stracenia i pochówku jednego z przywódców rabacji w Wiewiórce. Mogiła ta stała się miejscem licznych pielgrzymek okolicznych chłopów. Aby położyć kres temu kultowi, hrabiowie Łubieńscy z Zasowa rozpowszechnili plotkę, że jest to miejsce, gdzie pochowano złoczyńcę, który odciął matce ręce.
Przypuszczalnie zabity chłop mógł być ofiarą pacyfikacji opornych wsi, która na polecenie Arcyksięcia Ferdynanda rozpoczęła się 13 kwietnia. Polegała ona na odbieraniu zrabowanego majątku i przymuszaniu do odrabiania pańszczyzny przez wymierzanie kar cielesnych. Morawczyński podaje, że w kilku wsiach stoczono bitwy z żołnierzami. Największy opór wykazały gromady Wiewiórka, Róża i Jastrząbka. Dalej cytuje Trentowskiego, który z dużą przesadą pisze, iż "... w obwodzie tarnowskim, we wsi Wiewiórce przyszło do rozlewu krwi. Żołnierze ubili stu chłopów, a chłopi dziesięciu żołnierzy".
PS Chyba najcenniejsze moje odkrycie na 180-lecie rabacji galicyjskiej.
czwartek, 7 maja 2026
wtorek, 5 maja 2026
Hrubý grúň 973, Korona Karpat
Jeden z trzech najwyższych pagorków Kotliny Tatrzańskiej (Podtatranská kotlina). Choć pozostałe dwa są wyższe (Rakytovec 1325 i Smrekovec 1447) to leżą już poza szlakami na terenie Tatrzańskiego Parku Narodowego. Są więc legalnie niedostępne. Mógłbym oczywiście dyskretnie na nie wejść, ale po pierwsze szanuję obszary chronionej przyrody, a po drugie wolałbym spotkać niedźwiedzia niż strażników parku, którzy oprócz wręczenia dotkliwego mandatu uwielbiają udowodnić Polakowi, że jest kokot, który Słowakami gardzi i lezie wszędzie tam, gdzie go nie chcą.
Na Hrubý grúň szedłem asfaltową drogą ze wsi Východná z parkingu pod "ekologiczną" farmą. Mijały mnie traktory i samochody osobowe, ale ja jechać się nie odważyłem, bo na początku drogi tuż za farmą był zakaz wjazdu. Asfaltowanie wynagradzały wspaniałe widoki, więc szło się przyjemnie. Hrubý na tle Krywania wygląda mizernie, ale ma tę nad nim przewagę, że należy do Korony Karpat, a Krywań nie. Szczyt jest zalesiony, z ograniczonym widokiem, lecz co zaskakujące oznaczony słupkiem, do którego sznurówką przywiązano tabliczkę z nazwą.
Z góry wracałem już nie asfaltem, ale polami, gdyż chciałem odwiedzić rezerwat Hybická tiesňava. Doszedłem do jego skraju, jednak nie udało mi się przedrzeć przez dzikie zarośla na drugą stronę potoku, gdzie prowadzi ścieżka wśród skał.
PS W sobotę wybieram się na Zloty stol w Wołowskich Wierchach. Gdyby ktoś był chętny, mam jedno miejsce w jimniku. Wyjazd z Rytra o 6. Mogę zapewnić też nocleg na Kordowcu. Darz bór!
![]() |
| Hrubý zalesiony a w tle śnieżny Krywań |
![]() |
| Plac zabaw pod farmą |
![]() |
| W niedzielę nieczynne |
![]() |
| Hrubý szczyt |
![]() |
| Tatry Zachodnie i Wysokie |
![]() |
| Tatry Niskie |
niedziela, 3 maja 2026
Galicyanie, pamiątki rabacji
"Olszyny - Nagórze Północne, parc. 286 J. Karasia. Figura [pokutna?] wzniesiona 1846 z fundacji Pawła i Marianny Karasiów. Ludowa, kamienna. Posąg Chrystusa Nazareńskiego z główkami aniołków u stóp, na czterobocznym postumencie, osłonięta blaszanym zadaszeniem". [Kapliczki, figury i krzyże przydrożne na terenie diecezji tarnowskiej, red. ks. Jan Rzepa. Szematyzm diecezji tarnowskiej 1983]
Stan obecny: Położona przy głównej drodze na parceli szkolnej. Napis: Fundatorowie 1864 r. Tomasz i Maria Karasiowie. Odnowienie 2000.
sobota, 2 maja 2026
Subskrybuj:
Posty (Atom)






















